Grecja wojen

Wojny grecko-perskie 

Szybko rozwijające się państwo perskie w drugiej połowie VI w.p.n.e. siegnęło wybrzeży Azji Mniejszej oraz niektórych wysp M. Egejskiego, Egejskiego ten sposób greckie polis na tym terenie znalazły się pod władzą króla królów. Jasne było, że podbój nie skończy się tylko na tych terenach, więc niektóre polis poddały się bez walki, a inne stanęły do walki. W organizowaniu oporu przodowały dwie największe i najsilniejsze polis-Ateny i Sparta. Oprócz przegranej w Wąwozie Termopilskim Grecy wygrali wszystkie bitwy. Przed kontynuowaniem wojny uratował Grecję bunt w Babilonii, który zaangażował całość uwagi Perskiego króla królów Kserksesa i zmusił do zakończenia działań militarnych. Grecy umocnieni sukcesem poczęli rozbudowywać swoją flotę, aby odbić polis na wybrzeżu Azji Mniejszej należące do Persji, rolę tą przejęli Ateńczycy stając się morska potęgą, a port Pireus długo był najważniejszym portem M. Egejskiego.  

Kalendarium Wojen Perskich 

490 r.p.n.e.- Bitwa pod Maratonem480 r.p.n.e.- Klęska greków w Wąwozie Termopilskim 480 r.p.n.e.- Klęska Persów w bitwie morskiej pod Salaminą479 r.p.n.e.- Wybuch powstania w Babilonii, opuszczenie Azji Mniejszej przez Kserksesa478/477 r.p.n.e.- Powstanie przymierza pod hegemonią Aten 

Wojna peloponeska 

Wielkie niebezpieczeństwo jakie miasta greckie przeżyły  w wojnie z Persją, bynajmniej nie skłoniło ich do zjednoczenia, także więzy gospodarcze ani świadomość wspólnoty kulturalnej nie zmniejszyły rozbicia politycznego świata greckiego. Odwrotnie, grecy wkrótce zaczęli walczyć między sobą. Podzieliła ona grecki świat na dwie części Ateny ( Związek Ateński) i ich sprzymierzeńców oraz Spartę i jej sojuszników( Związek Peloponeski). Wojna trwała długo bo nie mogli się zgrać;) spartanie mieli super wojsko, które budziło strach, a Ateny miały potężną flotę. Ale w końcu Sparta sprzedała się Persom, którzy sfinansowali dla nich flotę i w wersji końcowej wygrana wojny leży po stronie Związku Peloponeskiego. 

Kalendarium 

431 r.p.n.e- wybuch wojny431-421 r.p.n.e.- pierwszy etap wojny/nie rozstrzygnął kto jest hegemonem, kończy się pokojem415-413 r.p.n.e.- wyprawa Ateńczyków przeciwko Syrakuzom, sojusznikom Sparty, kończy się wielka klęska Aten412 r.p.n.e.- Sparta zawiera sojusz z Persją/Persja odzyskuje polis w Jonii i Azji Mniejszej, budowa floty spartańskiej za perską kasę405 r.p.n.e.- pokonanie floty ateńskiej przez spartańska404 r.p.n.e.- Spartanie oblegają Ateny blokując port Pireus własną flotą. Ateny godzą się na kapitulację. Rozwiązanie Związku Ateńskiego. Sparta hegemonem na terenie Grecji właściwej.

Ateny- proces budowy demokracji

Prawa Drakona 

Wśród pierwszych informacji, jakie zachowała tradycja o początkach Aten zwraca się uwagę na spisanie praw przez Drakona w 621 r. p.n.e. Nadanie prawu zwyczajowemu postaci niezmiennej i ogólno dostępnej pozwalało odwoływać się, jeśli uznano jakiś wyrok za niesprawiedliwy. Tradycja grecka twierdziła, że zbiór ten był bardzo surowy. Zawierał rozróżnienie w karze pomiędzy zabójstwem z premedytacją a nieumyślnym spowodowaniem śmierci. Drakon starał się zmniejszyć stosowanie samosądów, nakazując by zabójca stawał przed sądem, który orzekał o winie.  

Reformy Solona 

U schyłku VII w.p.n.e. Ateny były o krok od wojny domowej, po jednej stronie stali rządni władzy i zachłanni arystokraci a po drugiej zadłużeni obywatele oraz zależni chłopi pracujący na ziemiach bogatych. Ostatnią deską ratunku było oddanie całej władzy w ręce urzędnika –Solona w 594/593 r.p.n.e., aby dokonał reform, które uzdrowią polis. No i Solon zafundował:-wykupienie niewolników-‘strząśnięcie długów’-podział obywateli na 4 grupy społ. -zabronił zaciągania kredytów pod zastaw osoby dłużnika-prawo sprawowania rzędów miały 2 najbogatsze grupy społ.-ustanowił radę złożoną z 400 członków, po 100 z każdej fyli-nie pochodzenie lecz majątek decydował o możliwości sprawowania urzędów-sądy przysięgłych były instytucjami apelacyjnymi-dał wolność chłopom, ale nie dał im ziemi ani obywatelstwa, więc musieli zostać u swych poprzednich właścicieli, jako dzierżawcy 

Tyrania w Atenach 

Po reformach Solona wszyscy byli niezadowoleni, dlatego nie dziwne ze dość łatwo przyszło Pizystratowi sięgnąć po władzę tyrana. Miał poparcie u średnio zamożnych i biednych obywateli, za to co nie dziwne przeciwników miał w arystokracji. Ateny za jego rządów uzyskały stabilizację polityczną, która ułatwiała bogacenie się oraz rozwinęło się ateńskie rzemiosło. Pizystrat zadbał o wodę dla miasta i budowę świątyń, to on wprowadził święto Panateje. Pod jego rządami lub ateński dojrzał do demokracji i w 508/507 r.p.n.e. zlikwidowano tyranię.  

Reformy Klejstenesa 

Ojczulkiem demokracji został Klejstenes. Powiększył uprawnienia Zgromadzenia obywatelskiego i ściśle z nim związanej rady. Ustanowił nową strukturę wewnętrzną państwa. Wszyscy obywatele podzieleni na 10 jednostek terytorialnych (fyli). Z każdej fyli co roku wybierano 50obywateli do zasiadania w radzie. Do obywateli Aten dołączyła jeszcze jedna grupa-potomkowie chłopów, którym Solon dał wolność. Chcąc odsunąć niebezpieczeństwo tyranii wprowadzono ostracyzm, co to jest wszyscy wiemy, więc napiszę tylko, że chłopa wypędzano na 10 lat, ale po powrocie mógł dalej zajmować się polityką, a jego majątek nie ulegał konfiskacie.  

Reformy Peryklesa 

W okresie największego ekonomicznego ekonomicznego politycznego rozkwitu Aten (końcówka V w.p.n.e.) dokonano reform, które zakończyły proces demokracji ateńskiej. Zainicjował je Perykles, który cieszył się dużym poparciem zgromadzenia obywatelskiego. Najważniejszą reformą było wprowadzenie opłaty za sprawowanie urzędów w polis. W 451 r.p.n.e. wprowadził tzw. ‘prawo o obywatelstwie’ –kogo oboje rodziców było Ateńczykami, ten stawał się obywatelem Aten.

Kazimierz I Odnowiciel

Żył w latach 1016-1058. Był synem Mieszka II i Rychezy(mama miała ciągoty do korony, chciała sterować Kazmierzem, najprawdopodobniej to ona wywiozła insygnia Mieszka II do cesarza, zapewniając tymsamym tron synalkowi). Ze względu na tragiczną sytuacje miedzynarodową jaka odziedziczył po ojcu, nidgy nie udało mu się koronować na króla(sprzeciw cesarza) figurował jedynie jako książe w latach 1039-1058.

Za młodu w 1026 (miał 10 lat) oddali go do klasztoru co by to się wydeukował. Po śmierci ojczulka matka Rychela zabiegała o przejęcie steru nad młodym władcą, za życia Mieszka była z nim ostro skłócona (stąd motyw z wywozem korony). W 1034 wygnano go z kraju, postanowił powrócić (z Węgier) w 1039.

Generalnie na starcie nie miał łatwo:

• W wielkopolsce nastąpił bunt przeciw kościołowi i możnowładcą, masowy nawrót do pogaństwa
• Na mazwoszu panoszył sie Miecław/Masław, gdzie uwtorzył swoje własne niezależne państwo
• Na pomorzu władzę przejęła lokalna dyastia
• W 1038-39 najazd na Polskę zrobiły Czechy a konkretnie Brzetysław I. Totalnie zjechał wielkopolskę i zabrał sobie ślunsk. Z gniezna pokradł relikwie, zniszczył budowle sakralne w poznaniu, zbeszcześcił grób mieszka.

W tej sytuacji Kazek udał sie po pomoc do cesarza, któremu nie podobały sie śmiałe poczynania Brzetysława czeskiego, ten dał mu wojsko i wsparcie finansowe. Kolejnym sprzymierzeńcem okazał się być ruski Jarosław Mądry (miał chłop zdrowie, żył 76 lat), Kazimierz wziął ślub z jego siostrą Marią Dobroniegną. Odnowiciel odbił sobie wielkopolskę i dawną ziemie wiślan z Krakowem. Miasto to nie było zrujnowane więc wlasnie tam utworzył on swoją główną siedzibę.

W 1047 razem z Jarosławem zaatakował mazowsze i usunął Miecława/Masława. 3 lata pózniej w 1050 wbrew woli cesarza zajął ślunsk, bojąc sie interwencji przestał szaleć i zawarł ugodę w Goslarze, spór o ślunsk został rostrzygnięty w 1054 przez cesarza, tereny te zostały przy Polsce ale była ona zmuszona do płacenia trybutu dla cesarza.

Kazkowi udało sie odnowić biskupstwo w Krakowie już w 1046, w 1055 arcybiskupstwo w Gnieźnie, zamiast utrzymywać stałą drużynę zapoczątkował on nadawanie rycerzon ziemi w zamian za służbę wojskową. Starania o odbudowanie kraju nadały mu przydomek Odnowiciel.