Ateny- proces budowy demokracji
1 marzec, 2007
Prawa Drakona
Wśród pierwszych informacji, jakie zachowała tradycja o początkach Aten zwraca się uwagę na spisanie praw przez Drakona w 621 r. p.n.e. Nadanie prawu zwyczajowemu postaci niezmiennej i ogólno dostępnej pozwalało odwoływać się, jeśli uznano jakiś wyrok za niesprawiedliwy. Tradycja grecka twierdziła, że zbiór ten był bardzo surowy. Zawierał rozróżnienie w karze pomiędzy zabójstwem z premedytacją a nieumyślnym spowodowaniem śmierci. Drakon starał się zmniejszyć stosowanie samosądów, nakazując by zabójca stawał przed sądem, który orzekał o winie.
Reformy Solona
U schyłku VII w.p.n.e. Ateny były o krok od wojny domowej, po jednej stronie stali rządni władzy i zachłanni arystokraci a po drugiej zadłużeni obywatele oraz zależni chłopi pracujący na ziemiach bogatych. Ostatnią deską ratunku było oddanie całej władzy w ręce urzędnika –Solona w 594/593 r.p.n.e., aby dokonał reform, które uzdrowią polis. No i Solon zafundował:-wykupienie niewolników-‘strząśnięcie długów’-podział obywateli na 4 grupy społ. -zabronił zaciągania kredytów pod zastaw osoby dłużnika-prawo sprawowania rzędów miały 2 najbogatsze grupy społ.-ustanowił radę złożoną z 400 członków, po 100 z każdej fyli-nie pochodzenie lecz majątek decydował o możliwości sprawowania urzędów-sądy przysięgłych były instytucjami apelacyjnymi-dał wolność chłopom, ale nie dał im ziemi ani obywatelstwa, więc musieli zostać u swych poprzednich właścicieli, jako dzierżawcy
Tyrania w Atenach
Po reformach Solona wszyscy byli niezadowoleni, dlatego nie dziwne ze dość łatwo przyszło Pizystratowi sięgnąć po władzę tyrana. Miał poparcie u średnio zamożnych i biednych obywateli, za to co nie dziwne przeciwników miał w arystokracji. Ateny za jego rządów uzyskały stabilizację polityczną, która ułatwiała bogacenie się oraz rozwinęło się ateńskie rzemiosło. Pizystrat zadbał o wodę dla miasta i budowę świątyń, to on wprowadził święto Panateje. Pod jego rządami lub ateński dojrzał do demokracji i w 508/507 r.p.n.e. zlikwidowano tyranię.
Reformy Klejstenesa
Ojczulkiem demokracji został Klejstenes. Powiększył uprawnienia Zgromadzenia obywatelskiego i ściśle z nim związanej rady. Ustanowił nową strukturę wewnętrzną państwa. Wszyscy obywatele podzieleni na 10 jednostek terytorialnych (fyli). Z każdej fyli co roku wybierano 50obywateli do zasiadania w radzie. Do obywateli Aten dołączyła jeszcze jedna grupa-potomkowie chłopów, którym Solon dał wolność. Chcąc odsunąć niebezpieczeństwo tyranii wprowadzono ostracyzm, co to jest wszyscy wiemy, więc napiszę tylko, że chłopa wypędzano na 10 lat, ale po powrocie mógł dalej zajmować się polityką, a jego majątek nie ulegał konfiskacie.
Reformy Peryklesa
W okresie największego ekonomicznego ekonomicznego politycznego rozkwitu Aten (końcówka V w.p.n.e.) dokonano reform, które zakończyły proces demokracji ateńskiej. Zainicjował je Perykles, który cieszył się dużym poparciem zgromadzenia obywatelskiego. Najważniejszą reformą było wprowadzenie opłaty za sprawowanie urzędów w polis. W 451 r.p.n.e. wprowadził tzw. ‘prawo o obywatelstwie’ –kogo oboje rodziców było Ateńczykami, ten stawał się obywatelem Aten.
