Bolesław III Krzywousty

książę Polski 1102-1138

Po śmierci ojczulka (Władysława I Hermana) pożarł się z braciszkiem o władzę. Braciszek to Zbigniew. Bolesław zarządzał sobie ziemiami:

• Śląsk
• Małopolska
• ziemia lubuska

W 1107 wygnał braciszka Zbigniewa z kraju. Przejmując zatem ziemie, które należały do niego (Wielkopolska) oraz ziemie po ojcu (Mazowsze). Dodatkowo, gdy wygnał braciszka, ten się zdenerwował i zwrócił się o pomoc do ówczesnego cesarza – Henryka V. Ten w 1109 dokonał najazdu na Polszę, jednak bezskutecznie. Działania toczyły się na Śląsku (m.in. obrona Głogowa). Henryk V, wraz z pepikami (bo tam właśnie udał się Zbigniew po pomoc) we Wrocławiu (prawdopodobnie Psie Pole) poniósł klęskę.

Drużyna Bolesława Krzywoustego (powyżej).

W 1112 roku Zbigniew przybył do Polski na zaproszenie Bolesława. Bolesław (nie wiadomo jak do końca było, niektórzy twierdzą, że został wyprowadzony z równowagi, itd.) kazał oślepić Zbigniewa. Oślepienie było tak bolesne i dotkliwe dla brata, że ten wziął i zmarł. Czyn ten wywołał potępienie ze strony duchowieństwa (pamiętali oni biskupa Stanisława). Bolesław aby nie podzielić losów swego wuja, zgodził się powziąć pokutę aby zrehabilitować się za swe niehybne czyny ;).

Po zwycięstwie z Niemcami, Krzywousty mógł powrócić do swojego życiowego planu przyłączenia Pomorza pogańskiego do Polszy. Do 1119 roku zajął wszystkie ziemie Pomorza, łącznie z Gdańskiem!

Książę mógł skupić całą swoją uwagę na Pomorzu Zachodnim i panującym tam Świętopełkiem. Zmusił jego do uznania swojego zwierzchnictwa. Świętopełk nie dotrzymał jednak słowa, w zamian za co Krzywousty zajął Szczecin, zabił Świętopełka. Jednak władzę nad Pomorzem Zachodnim oddał synowi Świętopełka- Warcisławowi I, który uznał się za lennika Polski. W finale po opanowaniu ziem na Pomorzu Krzywousty postanowił schrystianizować tą część swojego państwa.

Na arenie międzynarodowej szczęście opuściło Bolesława III Krzywoustego w latach`30 XII wieku. Na Węgrzech zmarł Stefan II, Krzywousty widział na tronie sąsiada przychylnego sobie- Borysa. Jego kontrkandydatem był Bela II, popierany przez Czechów i Niemców. Na tronie w finale osiadł Bela II. Polska została osamotniona w swojej polityce zagranicznej.

W latach 1132-1134 łupieżnym atakom uległ Śląsk. Czesi atakowali. Papiestwo było również przychylne wrogom Krzywoustego. W 1133 papież Innocenty II postanowił podporządkować wszystkie polskie biskupstwa Magdeburgowi (Niemcy). W 1136 podporządkowanie to zostało wycofane.

Przed śmiercią Krzywousty wydał też swój testament, który źle oceniany jest jako powód rozbicia dzielnicowego w Polszy…

Okres późnego antyku

313 r. Konstantyn Wielki wydaje edykt mediolański / o tolerancji religijnej
378 r. Waleni walczący z Gotami na Bałkanach ginie w bitwie pod Adrianopolem
392 r. cesarz Teodozjusz Wielki wprowadza zakaz sprawowania wszelkich pogańskich kultów. Religia chrześcijańska religią państwową.
395 r. umiera Teodozjusz dzieląc cesarstwo między synów, Arkadiusza i Honoriusza, część wschodnia i zachodnia.
408 r. Wizygoci pod wodzą Alaryka wchodzą na teren Italii
410 r. zdobycie Rzymu przez Alaryka
443,447 r. cesarstwo zachodnie płaci haracz Hunom za pokój
451 r. inwazja (obcych;)) Hunów na zachodnią część imperium pod wodzą Attyli, po jego śmierci w 453 r. imperium Hunów rozpada się
476 r. pozbawienie władzy ostatniego cesarza zachodniego Romulusa Augustulusa, w Italii, za poparciem senatu rządzi barbarzyńca Odoaker. koniec cesarstwa zachodnio rzymskiego!
493 r. ginie Odoaker, w Italii władzę przejmują Ostrogoci z królem Teodorykiem Wielkim
527-565 r. Jutyynian próbuje odbudować państwo rzymskie w jego historycznym kształcie z Afryką Północną. Wysiłek ten ma fatalne skutki dla cesarstwa, które nie daje rady bronić się na wschodzie i Bałkanach i prowadzić aktywnej polityki na zachodzie.
636 r. Arabowie zdobywają Palestynę i Syrię, 642 Egipt, w 711 wkraczają do Hiszpanii.

Źródła słabości cesarstwa rzymskiego

Cesarstwo rzymskie, harmonijny i  w sumie dobrze działający organizm państwowy, zaczęło tracić swoją siłę gdy zmieniła się sytuacja na granicach. W świecie barbarzyńców za Renem i Dunajem zaczął się okres wielkich wędrówek, nawet na wielkie dystanse, niektórych nęciło bogate południe, więc atakowali je dla łupów, często później osiedlając się tam. Na wschodzie odżyło państwo Perskie od nazwy dynastii nazywane państwem Sasanidów. Nawet w Afryce uaktywniły się plemiona żyjące na pustyni. W związku z tą sytuacją imperium musiało wydatnie powiększyć armię, a więc o wiele więcej wydawać na jej utrzymanie. Trzeba było podnieść podatki i ściągać je brutalnie. Wobec niewydolności skarbu państwa zaczęto dodawać coraz więcej miedzi do stopu, z którego bito srebrne monety. Oprócz niebezpieczeństw natury militarnej sytuację pogarszały zmiany w stosunkach społ. wynikające z trwającego od czasów Oktawiana Augusta opłacanego aparatu władzy. Znaczna część podatków szła na jego wynagrodzenie. Zmieniła się także sytuacja w rolnictwie, odbijająca się od razu na możliwości znalezienia dobrego rekruta do armii. Powstały latyfundia, na których pracowali koloni, którzy z biegiem czasu stracili swoja wolność i zostali przywiązani do ziemi. Najgorsze było załamanie władzy centralnej, pojawiła się ta sama plaga, która doprowadziła do upadku monarchii hellenistycznych tj. uzurpacje.
Stabilność cesarstwu zapewniała liczna armia stacjonująca nad granicami, ale w większym stopniu dopuszczenie do władzy elity miast italskich i prowincji. Gdy uaktywnili się zewnętrzni wrogowie, trudno było utrzymać stabilne rządy wewnątrz tak ogromnego imperium. Najazdy barbarzyńców i wynikające z nich zmiany w stosunkach wew. cesarstwa poczyniły straty nie do odrobienia: miasta ważne dla antycznej cywilizacji popadały stopniowo w ruinę.